Đau cổ vai gáy bên phải đang trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người, không chỉ riêng người cao tuổi mà cả giới trẻ văn phòng. Tình trạng này gây cứng cổ, mệt mỏi và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống hàng ngày. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và giải pháp dứt điểm trong bài viết chi tiết dưới đây.
Đau cổ vai gáy bên phải là gì?
Tình trạng đau cổ vai gáy bên phải (hay còn gọi là đau vai gáy phải) là một rối loạn cơ xương khớp phổ biến, đặc trưng bởi cảm giác đau nhức khu trú tại vùng cổ, bả vai và gáy phía bên phải. Không đơn thuần chỉ là những cơn đau thoáng qua, người bệnh thường cảm thấy các cơ vùng này bị co cứng, căng chặt, khiến việc cử động cổ như quay đầu, nghiêng đầu sang phải trở nên vô cùng khó khăn và đau đớn.
Hiện tượng này có thể xảy ra ở bất kỳ thời điểm nào trong ngày, nhưng “thời điểm vàng” mà cơn đau bùng phát dữ dội nhất thường là vào buổi sáng, ngay sau khi ngủ dậy. Lúc này, người bị đau vai gáy phải thường có cảm giác vùng cổ bị “đơ”, tê bì lan xuống bả vai, thậm chí phải dùng tay đỡ cổ mới có thể ngồi dậy được.
Điều này thường liên quan mật thiết đến việc sử dụng gối ngủ không phù hợp, nằm sai tư thế suốt đêm hoặc do cơ thể bị nhiễm lạnh, khiến khí huyết lưu thông kém, gây ứ trệ và chèn ép các dây thần kinh vùng cổ phải.
Nguyên nhân gây đau mỏi vai gáy phải
Đau mỏi vai gáy phải không tự nhiên sinh ra mà là hệ quả của một chuỗi các tác động tiêu cực lên hệ vận động. Chúng ta có thể chia các tác nhân này thành hai nhóm chính: nhóm nguyên nhân cơ học (thói quen sinh hoạt) và nhóm nguyên nhân bệnh lý xương khớp tiềm ẩn:
Nhóm nguyên nhân cơ học và thói quen sinh hoạt
Đây là nhóm nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ lớn ở những người trẻ tuổi, đặc biệt là dân văn phòng. Những cơn đau gáy cổ bên phải do nguyên nhân cơ học thường xuất phát từ việc các bó cơ phải làm việc quá tải hoặc bị kéo căng trong thời gian dài mà không được thư giãn.
Các yếu tố cơ học điển hình bao gồm:
- Sai tư thế & Căng thẳng (Stress): Đây là “thủ phạm” hàng đầu. Việc ngồi trước màn hình máy tính quá lâu, cúi đầu xem điện thoại liên tục tạo áp lực cực lớn lên đốt sống cổ. Đặc biệt, thói quen sử dụng chuột máy tính bằng tay phải liên tục trong nhiều giờ khiến cơ thang và cơ vùng vai phải luôn trong trạng thái căng cứng. Bên cạnh đó, stress và áp lực công việc cũng kích thích cơ thể giải phóng các chất gây co cứng cơ, làm trầm trọng thêm cảm giác đau cổ vai gáy bên phải.
- Chấn thương và vận động quá sức: Những người thường xuyên tập gym, chơi thể thao như cầu lông, tennis (thường dùng tay phải) nếu không khởi động kỹ hoặc sai kỹ thuật rất dễ bị căng cơ. Ngoài ra, hội chứng Whiplash (chấn thương cổ đột ngột) do phanh xe gấp hoặc va chạm cũng làm rách các vi sợi cơ, gây đau đớn dữ dội.
- Yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt: Thói quen tắm đêm, gội đầu muộn hoặc nằm ngủ ngay dưới luồng gió lạnh của điều hòa khiến các mạch máu vùng cổ bị co lại đột ngột. Sự giảm cung cấp máu và oxy tới các tế bào cơ sẽ dẫn đến tình trạng đau vai gáy phải cấp tính vào sáng hôm sau.
Nhìn chung, nhóm nguyên nhân này tuy gây đau đớn khó chịu nhưng thường lành tính. Nếu bạn điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt và nghỉ ngơi hợp lý, các triệu chứng đau mỏi thường sẽ thuyên giảm sau vài ngày.
Nhóm nguyên nhân bệnh lý xương khớp
Khác với nguyên nhân cơ học, nếu tình trạng đau vai gáy bên phải kéo dài dai dẳng, âm ỉ và có xu hướng tăng nặng theo thời gian, đây có thể là hồi chuông cảnh báo về các bệnh lý xương khớp mãn tính cần được can thiệp y khoa để chấm dứt cơn đau gáy cổ bên phải này. Dưới đây là các bệnh lý thường gặp gây ra cơn đau này:
- Thoái hóa đốt sống cổ: Đây là quy luật lão hóa tự nhiên, nhưng đang có xu hướng trẻ hóa. Các đốt sống cổ bị bào mòn, hình thành các gai xương. Khi các gai xương này mọc lệch về phía bên phải, chúng sẽ chèn ép trực tiếp vào rễ thần kinh và động mạch đốt sống, gây ra cơn đau buốt lan từ gáy xuống vai phải.
- Thoát vị đĩa đệm cột sống cổ: Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến tình trạng đau vai gáy bên phải trở nên dai dẳng. Khi bao xơ đĩa đệm bị rách, nhân nhầy thoát ra ngoài và chèn ép vào tủy sống hoặc rễ thần kinh (thường gặp ở đốt sống C4, C5, C6). Nếu khối thoát vị chèn ép rễ thần kinh bên phải, người bệnh sẽ cảm thấy đau cổ vai gáy bên phải kèm theo cảm giác tê bì như kim châm lan xuống cánh tay và các ngón tay.
- Các bệnh lý liên quan khác:
- Viêm quanh khớp vai: Tổn thương các phần mềm quanh khớp vai phải cũng gây đau lan lên vùng cổ gáy.
- Rối loạn chức năng thần kinh: Các dây thần kinh vùng vai gáy bị kéo giãn quá mức gây rối loạn tín hiệu cảm giác.
- Bệnh lý nội tạng: Một số trường hợp đặc biệt, đau vai phải có thể là dấu hiệu quy chiếu của các bệnh lý túi mật hoặc gan (do nằm ở hạ sườn phải). Tuy nhiên, trường hợp này thường đi kèm các triệu chứng tiêu hóa khác.
Việc xác định chính xác nguyên nhân thuộc nhóm bệnh lý là vô cùng quan trọng. Nếu là do bệnh lý, việc chỉ dùng các biện pháp xoa bóp thông thường bên ngoài sẽ không thể giải quyết tận gốc vấn đề, thậm chí có thể làm tình trạng chèn ép trở nên nghiêm trọng hơn.
Đau vai gáy bên phải có nguy hiểm không? Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?
“Liệu đau cổ vai gáy bên phải có nguy hiểm đến tính mạng không?”. Câu trả lời ngắn gọn là: Đa phần không nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng, nhưng nếu chủ quan, nó có thể để lại những di chứng nặng nề làm tàn phế khả năng vận động.
Nếu cơn đau chỉ xuất phát từ nguyên nhân cơ học như nằm sai tư thế, tình trạng này thường tự khỏi sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân gốc rễ là các bệnh lý như thoát vị đĩa đệm hay thoái hóa cột sống, việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến nhiều biến chứng phức tạp:
- Thiếu máu não và rối loạn tiền đình: Khi đốt sống cổ bị thoái hóa hoặc sai lệch, nó có thể chèn ép lên động mạch đốt sống thân nền. Điều này kết hợp với triệu chứng đau cổ vai gáy bên phải làm giảm lưu lượng máu và oxy lên não, gây ra các cơn đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, ù tai, thậm chí là ngất xỉu.
- Teo cơ và yếu liệt cánh tay: Đây là biến chứng đáng sợ nhất. Khi rễ thần kinh chi phối vận động cho tay phải bị chèn ép quá lâu mà không được giải phóng, các cơ bắp ở vai, cánh tay và bàn tay sẽ dần bị teo nhỏ lại.
- Rối loạn cảm giác và thần kinh thực vật: Người bị đau vai gáy mãn tính thường xuyên phải đối mặt với các cơn đau buốt, tê bì châm chích (dị cảm) lan xuống ngón tay, gây mất ngủ triền miên, suy nhược thần kinh và trầm cảm.
Vậy khi nào bạn cần dừng việc tự chữa trị và đến gặp bác sĩ ngay lập tức? Hãy cảnh giác với các “dấu hiệu báo động đỏ” sau:
- Cơn đau gáy cổ bên phải kéo dài trên 1 tuần không có dấu hiệu thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi.
- Xuất hiện cơn đau dữ dội sau một chấn thương, va đập hoặc tai nạn giao thông.
- Đau lan rộng xuống cánh tay phải kèm theo cảm giác tê bì, yếu cơ, cầm nắm đồ vật bị rơi.
- Kèm theo các triệu chứng toàn thân bất thường như: sốt cao, sưng hạch bạch huyết vùng cổ, sụt cân không rõ nguyên nhân, đau tức ngực hoặc khó thở (cần loại trừ nguy cơ u đỉnh phổi hoặc các bệnh lý tim mạch).
5 cách giảm đau tại nhà hiệu quả nhanh không dùng thuốc
Nếu bạn chỉ bị đau vai gáy phải ở mức độ nhẹ hoặc trung bình do căng cơ, sinh hoạt sai tư thế, bạn hoàn toàn có thể áp dụng các biện pháp “Quick Wins” (giảm đau nhanh) dưới đây ngay tại nhà để cảm thấy dễ chịu hơn.
Liệu pháp nhiệt: Chườm nóng và chườm lạnh
Đây là phương pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả nếu áp dụng đúng thời điểm:
- Chườm lạnh: Sử dụng túi chườm lạnh hoặc đá bọc trong khăn mềm chườm lên vùng cổ vai gáy trong vòng 48 giờ đầu tiên khi cơn đau cấp tính xuất hiện (ví dụ: sau chấn thương hoặc ngủ dậy thấy sưng đau dữ dội). Nhiệt độ thấp giúp co mạch, giảm sưng viêm và tê liệt tạm thời cảm giác đau vai gáy phải.
- Chườm nóng: Áp dụng cho các trường hợp đau mỏi vai gáy mãn tính, đau âm ỉ kéo dài hoặc đau do co cứng cơ. Bạn có thể dùng túi chườm nóng, chai nước ấm hoặc khăn ấm chườm lên vùng vai gáy phải khoảng 15-20 phút. Nhiệt độ ấm giúp giãn nở mạch máu, tăng cường tuần hoàn nuôi dưỡng cơ và giải phóng tình trạng co cứng rất tốt.
Bài tập giãn cơ cổ nhẹ nhàng
Thay vì giữ cổ bất động vì sợ đau, việc thực hiện các động tác kéo giãn nhẹ nhàng sẽ giúp “bôi trơn” các khớp đốt sống và tăng độ linh hoạt.
- Động tác nghiêng cổ: Ngồi thẳng lưng, từ từ nghiêng đầu sang trái để kéo giãn vùng cơ cổ bên phải. Giữ nguyên 10 giây rồi đổi bên.
- Động tác xoay cổ: Xoay đầu nhẹ nhàng theo chuyển động tròn từ trái sang phải và ngược lại. Lưu ý thực hiện chậm rãi, nếu thấy đau nhói thì dừng lại ngay. Các bài tập này đặc biệt hữu ích cho dân văn phòng, nên thực hiện 1-2 lần mỗi ngày để phòng ngừa tình trạng cứng cổ vai gáy.
Điều chỉnh tư thế ngủ và gối ngủ
Giấc ngủ đóng vai trò then chốt trong việc phục hồi cơ xương khớp. Hãy chọn một chiếc gối có độ cao vừa phải (khoảng 8-10cm) để giữ cho đốt sống cổ thẳng hàng với cột sống lưng khi nằm.
Tuyệt đối tránh nằm sấp vì tư thế này buộc cổ phải vặn sang một bên suốt đêm, gây căng thẳng cực độ cho dây chằng. Nếu bạn thường xuyên đau cổ vai gáy bên phải, hãy thử nằm nghiêng sang trái và kẹp một chiếc gối nhỏ giữa hai đầu gối để giảm áp lực lên cột sống.
Massage và bấm huyệt
Xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ thang (vùng thịt dày nối giữa cổ và vai) và cơ ức đòn chũm giúp kích thích lưu thông máu và thư giãn cơ bắp đang bị co rút, qua đó tăng hiệu quả giảm đau cổ vai gáy bên phải. Bạn có thể sử dụng thêm một chút tinh dầu ấm để tăng hiệu quả. Nếu am hiểu về huyệt đạo, việc day ấn huyệt Phong Trì (nằm ở chỗ lõm sau gáy, chân tóc) cũng giúp giảm đau đầu và đau vai gáy rất công hiệu.
Quy tắc nghỉ ngơi hợp lý
Đừng để cơ thể làm việc quá sức chịu đựng. Hãy áp dụng quy tắc 45-5: Cứ mỗi 45 phút làm việc tập trung, hãy đứng dậy đi lại, vươn vai và thả lỏng cơ thể trong 5 phút. Hành động nhỏ này giúp tái tạo năng lượng cho hệ cơ xương khớp và ngăn ngừa tình trạng đau vai gáy phải do ngồi lì một chỗ.
Phác đồ điều trị y khoa: Thuốc, vật lý trị liệu và chiropractic
Khi các biện pháp chăm sóc tại nhà không mang lại hiệu quả, hoặc cơn đau cổ vai gáy bên phải xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, bạn cần tuân thủ phác đồ điều trị chuyên sâu từ bác sĩ.
Sử dụng thuốc tây y
Việc dùng thuốc giúp cắt cơn đau nhanh chóng và kiểm soát tình trạng viêm nhiễm. Các nhóm thuốc thường được bác sĩ kê đơn bao gồm:
- Thuốc giảm đau thông thường: Paracetamol là lựa chọn đầu tay an toàn cho các cơn đau nhẹ.
- Thuốc kháng viêm không Steroid (NSAIDs): Như Ibuprofen, Diclofenac… dùng để cắt cơn đau vai gáy bên phải và chống viêm mạnh hơn. Tuy nhiên, nhóm thuốc này cần dùng thận trọng với người có tiền sử đau dạ dày.
- Thuốc giãn cơ: Giúp giải phóng tình trạng co thắt cơ quá mức, giảm áp lực lên cột sống.
- Thuốc giảm đau thần kinh & Vitamin nhóm B: Vitamin B1, B6, B12 liều cao thường được bổ sung để tăng cường dinh dưỡng cho dây thần kinh, hỗ trợ phục hồi các tổn thương thần kinh do chèn ép. Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý mua và lạm dụng thuốc, đặc biệt là Corticoid, để tránh các tác dụng phụ nguy hiểm lên gan, thận và dạ dày.
Vật lý trị liệu & phục hồi chức năng
Đây là phương pháp điều trị bảo tồn (không xâm lấn) được ưu tiên hàng đầu hiện nay. Vật lý trị liệu không chỉ giảm đau mà còn giải quyết căn nguyên gây bệnh thông qua các máy móc hiện đại và bài tập chuyên biệt:
- Siêu âm trị liệu, Sóng ngắn, Điện xung: Tác động sâu vào các mô tổn thương, giảm viêm và kích thích quá trình tự chữa lành của cơ thể.
- Kéo giãn cột sống cổ: Sử dụng máy kéo giãn để nới rộng khoảng cách giữa các đốt sống, từ đó giảm áp lực nội đĩa đệm và giải phóng sự chèn ép lên rễ thần kinh, giúp giảm nhanh cơn đau vai gáy phải lan xuống tay.
- Các bài tập vận động trị liệu: Dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên, người bệnh sẽ tập các bài tập tăng cường sức mạnh nhóm cơ cổ – vai, giúp cột sống vững chắc hơn.
Các phương pháp hiện đại: Chiropractic và phẫu thuật
- Chiropractic (Trị liệu thần kinh cột sống): Đây là phương pháp nắn chỉnh xương khớp tiên tiến từ Mỹ. Các bác sĩ chuyên khoa sẽ dùng tay tác động lực chính xác để đưa các đốt sống bị sai lệch (nguyên nhân gây chèn ép dây thần kinh) về đúng vị trí tự nhiên. Phương pháp này giúp khôi phục đường cong sinh lý của cột sống cổ và giảm tình trạng đau gáy cổ bên phải hiệu quả mà không cần dùng thuốc hay phẫu thuật.
- Phẫu thuật: Đây là giải pháp cuối cùng, chỉ được chỉ định khi tất cả các phương pháp điều trị bảo tồn thất bại, hoặc khi bệnh nhân có các biến chứng thần kinh nghiêm trọng như teo cơ tiến triển, hẹp ống sống nặng gây chèn ép tủy. Các phẫu thuật phổ biến có thể kể đến như mổ nội soi thoát vị đĩa đệm, thay đĩa đệm nhân tạo hoặc hàn xương cột sống.
Dinh dưỡng và phòng ngừa đau cổ vai gáy bên phải
Chữa trị cơn đau cấp tính chỉ là bước đầu. Để giải quyết dứt điểm và ngăn chặn tình trạng đau cổ vai gáy bên phải tái phát, bạn cần chủ động xây dựng một lối sống khoa học và bổ sung dinh dưỡng hợp lý.
Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ xương khớp toàn diện
Cơ thể cần được cung cấp đầy đủ các vi chất cần thiết để tái tạo sụn khớp và củng cố hệ thần kinh. Tập trung vào các dưỡng chất sau:
- Canxi và Vitamin D: Cặp đôi không thể thiếu giúp củng cố mật độ xương, phòng ngừa loãng xương và thoái hóa.
- Omega-3: Có nhiều trong cá hồi, các loại hạt, giúp giảm viêm tự nhiên, đặc biệt quan trọng đối với các bệnh nhân mắc viêm khớp.
- Vitamin E: Được tìm thấy trong đậu nành, bí đỏ, có vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ tuần hoàn máu, giúp dây thần kinh khỏe mạnh, hạn chế các cơn đau vai gáy phải tái phát.
- Glucosamine và Chondroitin: Đây là những dưỡng chất thiết yếu giúp tái tạo sụn khớp và dịch khớp. Để hỗ trợ tối ưu cho sức khỏe xương khớp, bạn có thể tham khảo các giải pháp bổ sung chuyên biệt như Viên uống bổ khớp để cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho sụn khớp và giảm viêm.
Thói quen sinh hoạt và vận động phòng ngừa
- Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng cổ, vai, gáy khi trời trở lạnh hoặc khi ngồi trong môi trường máy lạnh. Nhiễm lạnh là nguyên nhân phổ biến gây co cứng cơ cấp tính.
- Tránh mang vác vật nặng: Hạn chế xách, mang vác vật nặng bằng tay phải (nếu bạn thuận tay phải) để giảm áp lực lên vai và đốt sống cổ.
- Tập luyện thường xuyên: Các môn thể thao như bơi lội, yoga hoặc các bài tập kéo giãn chuyên biệt cho cổ vai gáy giúp tăng cường sự dẻo dai của gân, cơ, và cải thiện tầm vận động. Đây là chìa khóa để tránh bị đau vai gáy phải do căng cơ.
- Thăm khám định kỳ: Việc kiểm tra sức khỏe xương khớp định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu thoái hóa hoặc sai lệch cột sống, từ đó có biện pháp can thiệp sớm, tránh để tình trạng đau gáy cổ bên phải trở thành mãn tính.
Kết luận
Đau cổ vai gáy bên phải là một vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng không được phép chủ quan. Chăm sóc hệ cơ xương khớp từ hôm nay chính là khoản đầu tư tốt nhất cho chất lượng cuộc sống lâu dài của bạn. Để tìm hiểu thêm về các giải pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện, bạn có thể truy cập trang web chính thức của Optivita.
Lưu ý: Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Hiệu quả sản phẩm tùy thuộc vào cơ địa mỗi người.
Bài viết này cung cấp thông tin với mục đích tham khảo và giáo dục sức khỏe, không nhằm thay thế cho chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp. Luôn luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế có trình độ trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập luyện hoặc chế độ điều trị mới nào.
HỆ THỐNG OPTIVITA
Optivita Việt Nam – Văn phòng & Trung tâm
Phân phối:
Địa Chỉ: 18 Ter Nguyễn Thị Minh Khai, Phường Sài Gòn, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 1900 2999 36
Kênh bán hàng & phân phối:
- Website: https://optivita.com/
- Fanpage: https://facebook.com/optivitawellness
- Instagram: https://instagram.com/optivita.wellness
- Shopee Mall: https://shopee.vn/product/1578181368/40112275919
